De Postkoloniale Podcast

In de jaren vijftig kwamen zo’n 3500 Molukse militairen met hun gezinnen tegen hun zin - op dienstbevel - naar Nederland. Ze hoopten zo snel mogelijk te kunnen terugkeren naar hun geboorteland. Maar dat gebeurde niet. Over de geschiedenis van de Molukkers in Nederland wordt de laatste jaren steeds meer geschreven. Er is ook een Moluks-Nederlandse literatuur ontstaan. Belangrijke auteurs zijn Frans Lopulalan, Herman Keppy en Sylvia Pessireron. In de postkoloniale podcast gaan Rick Honings, Scaliger-hoogleraar, en Coen van ’t Veer, docent-onderzoeker, van de Universiteit Leiden met gasten in gesprek over hun werk in relatie tot het koloniale verleden. In deze aflevering van de postkoloniale podcast praten zij met schrijfster Sylvia Pessirerons. Het gesprek vond plaats voordat minister-president Rob Jetten op 21 juni 2026 namens de regering zijn excuses aanbood aan de Molukse gemeenschap.

Wie denkt aan boeken en aan Nederlands-Indië, komt al snel uit bij het werk van schrijvers als Multatuli, P.A. Daum of Dé-lilah. Deze boeken werden in Nederland gedrukt en verspreid, maar vonden ook hun weg naar lezers in de kolonie. Over dat laatste is maar weinig bekend. In de postkoloniale podcast gaan Rick Honings, Scaliger-hoogleraar, en Coen van ’t Veer, docent-onderzoeker, van de Universiteit Leiden met gasten in gesprek over hun werk in relatie tot het koloniale verleden. In deze aflevering van de postkoloniale podcast praten zij met Lisa Kuitert, hoogleraar Boekwetenschap.

Van kipsaté, omelet Java, en rendang tot roedjak, oerap en kroepoe. Indisch eten roept bij menigeen verleidelijke beelden op van heerlijke gerechten. Eten is dan ook een belangrijk onderdeel van de Indische cultuur. In de postkoloniale podcast gaan Rick Honings, Scaliger-hoogleraar, en Coen van ’t Veer, docent-onderzoeker, van de Universiteit Leiden met gasten in gesprek over hun werk in relatie tot het koloniale verleden. In deze aflevering van De postkoloniale podcast praten zij met Danny Jansen, kok en verzamelaar van Indische kookboeken, over Indisch eten en Indische kookboeken.

Hij beklom vuurspuwende vulkanen, trotseerde de tropische hitte en nam voor zijn werk malaria, dysenterie en andere ziekten en ongemakken voor lief. Met zijn werk dwong hij respect af van letterkundigen. Wie was deze negentiende-eeuws natuuronderzoeker Franz Wilhelm Junghuhn? In de postkoloniale podcast gaan Rick Honings, Scaliger-hoogleraar, en Coen van ’t Veer, docent-onderzoeker, van de Universiteit Leiden met gasten in gesprek over hun werk in relatie tot het koloniale verleden. In deze aflevering van De postkoloniale podcast praten zij met historicus Ulbe Bosma over Franz Wilhelm Junghun en het boek Leven op een vulkaan. Franz Junghuhn, een biografie van Bosma over deze fascinerende man.

In Nederland is er nog veel dat aan Indië en Indonesië herinnert en andersom zijn er nog veel sporen van de Nederlandse overheersing in Indonesië te vinden. Hoe gaan beide landen om met dit koloniale verleden? En staan er nog rekeningen open? In de postkoloniale podcast gaan Rick Honings, Scaliger-hoogleraar, en Coen van ’t Veer, docent-onderzoeker, van de Universiteit Leiden met gasten in gesprek over hun werk in relatie tot het koloniale verleden. In deze aflevering van De postkoloniale podcast praten zij met Hans Goedkoop over de verschillende perspectieven van Nederlanders en Indonesiërs op het Indië van toen.

De komst van Molukse militairen en hun gezinnen, treinkapingen in Drenthe en de Molukse band Massada: de kennis van de doorsnee Nederlander over de Molukken en hun bewoners houdt daarmee wel zo’n beetje op. En dat is jammer want de Molukse geschiedenis heeft zoveel meer te bieden, waaronder de Molukse literatuur. In de postkoloniale podcast gaan Rick Honings, Scaliger-hoogleraar, en Coen van ’t Veer, docent-onderzoeker, van de Universiteit Leiden met gasten in gesprek over hun werk in relatie tot het koloniale verleden. In aflevering 27 van De postkoloniale podcast spreken zij met Herman Keppy over de Molukse literatuur.

Pramoedya Ananta Toer geldt als een van de belangrijkste en invloedrijkste schrijvers uit de Indonesische literatuur. Maar wat is de betekenis van Toer in Indonesië en in Nederland? Waar schreef hij over in zijn romans en wat maakt hem tot zo’n belangrijke auteur? En waarom is het belangrijk om zijn werk te lezen en herlezen in de huidige postkoloniale tijden? In de postkoloniale podcast gaan Rick Honings, Scaliger-hoogleraar, en Coen van ’t Veer, docent-onderzoeker, van de Universiteit Leiden met gasten in gesprek over hun werk in relatie tot het koloniale verleden. In aflevering 26 van De postkoloniale podcast spreken zij met Remco Raben die op dit moment aan een biografie over Toer werkt.

Indië is altijd een paradijs geweest voor natuuronderzoekers. Al in de zeventiende eeuw deed de Duitser Georgius Everhardus Rumphius onderzoek op de Molukken. Ondanks zijn blindheid wijdde Rumphius zijn leven aan het vastleggen van de Ambonese kruiden- en bloemenwereld. In de postkoloniale podcast gaan Rick Honings, Scaliger-hoogleraar, en Coen van ’t Veer, docent-onderzoeker, van de Universiteit Leiden met gasten in gesprek over hun werk in relatie tot het koloniale verleden. In aflevering 25 van De postkoloniale podcast spreken zij met Norbert Peeters over Georgius Everhardus Rumphius.

Ze is met Reve, Mulisch en Hermans een van de grote naoorlogse auteurs. Hella Haasse bracht bijna haar hele jeugd door in Nederlands-Indië en debuteerde in 1948 met Oeroeg. Het boek werd een groot succes maar kreeg ook de nodige kritiek. Men vond dat Haasse geen recht van spreken had als het gaat om de koloniale problematiek. In de postkoloniale podcast gaan Rick Honings, Scaliger-hoogleraar, en Coen van ’t Veer, docent-onderzoeker, van de Universiteit Leiden met gasten in gesprek over hun werk in relatie tot het koloniale verleden. In aflevering 24 van De postkoloniale podcast spreken zij met Aleid Truijens en Ellen van Lelyveld over Hella Haasse en haar vele Indische romans.

Van roots-reizen, racisme en worstelingen met de eigen met identiteit tot kolonialisme dat steeds meer in een kwaad daglicht kwam te staan. Hoe gaat de tweede generatie’ Nederlands-Indische schrijvers om met het koloniale verleden in Indonesië en het postkoloniale heden? In de postkoloniale podcast gaan Rick Honings, Scaliger-hoogleraar, en Coen van ’t Veer, docent-onderzoeker, van de Universiteit Leiden met gasten in gesprek over hun werk in relatie tot het koloniale verleden. In aflevering 23 van De postkoloniale podcast spreken zij met Marion Bloem over de Nederlands-Indische literatuur. Als ‘grande dame’ van de Nederlands-Indische literatuur behoeft Bloem natuurlijk nauwelijks introductie. In 1983 publiceerde ze met haar roman Geen gewoon Indisch meisje een nieuwe klassieker in Nederlands-Indische letteren. Naast schrijver is Bloem ook schilder, filmregisseur en documentairemaker. Indië en Indonesië zijn in haar werk nooit ver weg. Zo schreef ze onder meer Vaders van betekenis (1989), Indië voorbij (2009), Een meisje van honderd (2012), en het monumentale Indo (2020). Ook publiceerde ze meerdere jeugdboeken en reisverhalen over Indië en Indonesië. Bloem was getrouwd met Ivan Wolffers, die in 2022 overleed. Over haar rouwproces na zijn dood publiceerde ze in 2024: Verkleed in vreugde.